Đầu xuân năm 2025, tại Trung tâm Văn hóa thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức lễ trao tặng danh hiệu “Nghệ nhân Dân gian” cho Nghệ nhân Hương Lài nhằm ghi nhận những đóng góp bền bỉ và tâm huyết của bà trong công tác gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Danh hiệu “Nghệ nhân Dân gian” là phần thưởng cao quý của Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam dành cho các cá nhân có nhiều cống hiến trong việc lưu giữ, thực hành và truyền dạy các loại hình văn hóa dân gian như hát dân ca, diễn xướng, nghề thủ công truyền thống, phong tục tập quán và tri thức dân gian. Việc trao tặng danh hiệu cho Nghệ nhân Hương Lài không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng đối với quá trình lao động nghệ thuật nghiêm túc của bà, mà còn góp phần lan tỏa giá trị di sản trong cộng đồng.

Nghệ nhân Hương Lài (tên thật Hà Thị Thu Lài, bà sinh ra tại huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An và hiện đang định cư tại thành phố Hồ Chí Minh) là người Việt Nam. Hương Lài sinh trưởng trong một gia đình yêu nghệ thuật, hát hay nhưng không theo đuổi ngành nghệ thuật, chỉ có Hương Lài là tham gia văn nghệ từ nhỏ trong các phong trào văn nghệ trường học. Lớn lên vào miền nam lập nghiệp bà vẫn đam mê theo đuổi nghệ thuật văn hóa dân gian, thi đạt giải và nhận nhiều giấy khen: Giải C với tiết mục “Ru Nghệ Tĩnh” trong cuộc thi liên hoan hát ru, hò và lý lần thứ 6 năm 2004 tại TP HCM; Giải tác phẩm viết về bác Hồ hay (ấn tượng) trong cuộc vận động sáng tác lời mới thơ ca, lý, hò, vè việt Nam năm 2024; Giấy khen của Hội doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP HCM và giấy khen, giấy chứng nhận của nhiều cơ quan ban ngành trong lĩnh vực văn hóa…
Chồng bà là Thượng úy Trần Đức Tương, người cùng quê ở Yên Thành, Nghệ An. Ông được Chủ Tịch Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt nam tặng thưởng “Huân Chương Chiến Sĩ Vẻ Vang”, nhiều kỷ niệm chương và giấy khen. Cái đáng quý là chính ông cũng đam mê ca hát từ trong quân đội, hiện tại thì ông cùng đồng đồng hành với vợ trong con đường bảo tổn và phát huy di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại mảnh đất phương nam.
Trong nhiều năm qua, Nghệ nhân Hương Lài đã miệt mài sưu tầm, nghiên cứu và truyền dạy các làn điệu dân ca cổ, lời mới, tích cực tham gia biểu diễn tại các sự kiện văn hóa, lễ hội truyền thống ở địa phương và trên cả nước. Bà cũng tham gia sáng tác dân ca lời lới và trực tiếp hướng dẫn nhiều thế hệ học trò, góp phần giữ gìn những nét đẹp đặc sắc của văn hóa dân gian trước nguy cơ mai một.
Phát biểu tại buổi lễ, đại diện Trung tâm Văn hóa thành phố Hồ Chí Minh khẳng định: việc tôn vinh các nghệ nhân dân gian là hoạt động thiết thực nhằm động viên, khích lệ những “báu vật sống” của cộng đồng tiếp tục cống hiến, đồng thời nâng cao ý thức xã hội về trách nhiệm bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.
Xúc động khi đón nhận danh hiệu, Nghệ nhân Hương Lài bày tỏ niềm vinh dự và biết ơn sâu sắc, đồng thời cho biết sẽ tiếp tục nỗ lực truyền dạy, lan tỏa tình yêu văn hóa dân gian tới thế hệ trẻ.
Lễ trao tặng danh hiệu không chỉ là sự kiện ghi nhận thành quả cá nhân, mà còn thể hiện sự quan tâm của các cơ quan chuyên môn đối với công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân gian Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Tin bài: Lý Thiên Hương



